Op de Widerode krijgt talent de ruimte om te bloeien

Kies je voor de groep of voor de individuele leerling? Op OBS De Widerode maken ze die keuze niet maar doen ze het allebei. Want hoe zorg je dat de basis stevig staat, terwijl elk kind ook zijn eigen unieke talent kan ontdekken? Er wordt niet gekozen voor of convergent of divergent differentiëren. Allebei de vormen worden toegepast. “Het is heel mooi dat je in kaart kunt brengen wat het talent van een kind is, zodat het zich daar in kan ontwikkelen.”

De kracht van hoge verwachtingen uitspreken in de klas

De klas van meester Ruud heeft een les burgerschap op het programma staan. Eerst wordt de stof klassikaal behandeld voordat de leerlingen zelfstandig aan de slag gaan. Tijdens het klassikale gedeelte is hij zeer bewust bezig met iedere leerling. Het bruist en je ziet veel interactie tussen de leerkracht en zijn leerlingen. Ruud zorgt ervoor dat de leerlingen die zich wat terughoudend opstellen ook aan het woord komen. Hij neemt hiervoor de tijd en vraagt door, juist bij de leerlingen die niet direct met het goede antwoord komen. Zo spreekt hij hoge verwachtingen uit van iedere leerling. 

Beginnen bij de basis

Een van de belangrijkste dingen aan zijn vak vindt Ruud dat hij kinderen kan helpen op het gebied van basisvaardigheden als lezen, burgerschap, taal en rekenen. Daar ligt dan ook zijn eerste prioriteit. In die lessen werken alle leerlingen aan dezelfde stof, maar geeft Ruud begeleiding op maat door convergent te differentiëren. Bijvoorbeeld door verlengde instructie of pre-teachen. “De basis moet bij alle leerlingen in orde zijn.” Maar daarna gaat hij graag verder en haalt hij veel plezier uit het ontwikkelen van de talenten van zijn leerlingen. “Het is heel mooi dat je in kaart kunt brengen wat het talent van een kind is, zodat het zich daar in kan ontwikkelen.” 

Omdat de leerkrachten op de Widerode weten waar de talenten van de leerlingen liggen, kunnen ze daar ook gebruik van maken. Ruud: “Voor het schoolkamp doen we altijd heitje voor een karweitje.” Op die manier zamelen leerlingen zelf geld in voor extra activiteiten, bijvoorbeeld met het wassen van auto’s. “Een leerling die digitaal heel vaardig is, heeft toen posters gemaakt. En hij heeft ervoor gezorgd dat mensen met een tikkie konden betalen.”

Talenten ontwikkelen in projectgroepen

Doordat de leerkrachten voortdurend in kaart brengen waar de talenten van hun leerlingen liggen, kunnen ze hen daar goed bij begeleiden. “We zien bij veel kinderen die cognitief extra uitdaging nodig hebben, dat ze het soms ook moeilijk vinden om met die uitdaging om te gaan.” Die leerlingen krijgen dan bij dat proces extra begeleiding. Hetzelfde geldt voor de leerlingen die praktisch slim zijn. “Zij volgen extra praktijklessen en of helpen in de keuken van een horecagelegenheid. Daar kunnen ze creatief bezig zijn.”

In de klas ziet Ruud daar ook de resultaten van. ”De leerlingen die voor wie de leerstof een grote uitdaging is, maken nu de allermooiste presentaties. Ze kunnen hun creativiteit kwijt en vertellen over dingen die ze leuk vinden en die bij hen passen.” Daarin zie je volgens Ruud het voordeel van op verschillende manieren differentiëren in terugkomen. De leerlingen krijgen meer zelfvertrouwen: “Zo kun je ieder talent laten bloeien.”

Van cijfers naar samen evalueren

Bij het in kaart brengen van de ontwikkeling van de leerlingen werken de leerkrachten steeds minder met cijfers. “Het is niet dat we in één keer niet meer aan cijfers doen. Maar we doen er wel onderzoek naar”, vertelt Ruud. Dit gebeurt onder andere bij de vaardigheden die ze voor Faqta belangrijk vinden zoals onderzoeksvaardigheden, kritisch denken en samenwerken. Wanneer de leerlingen een onderzoek of project hebben gedaan, vullen zowel de leerlingen als de leerkracht een evaluatieformulier in.

“Die leggen we dan in een gesprek naast elkaar.” Leerkracht en leerling kijken dan samen naar waar de overeenkomsten liggen en de verschillen. Een leerling geeft zichzelf bijvoorbeeld een voldoende voor een onderdeel, terwijl de leerkracht het juist goed vindt. “Dan komt er iets moois op gang. Aan de hand van die gesprekken kunnen we doelen voor de toekomst afspreken.” Dat wil het team van de Widerode in de toekomst ook in de rapporten meer terug laten komen: “Dat je iets minder bezig bent met de kennis toetsen, maar juist de ontwikkeling in hun vaardigheden in kaart brengt.” Het resultaat van deze aanpak? De leerlingen zitten met meer zelfvertrouwen in de klas en ontwikkelen vaardigheden waar ze op de middelbare school verder kunnen bouwen. Ruud lacht: "Hun werkstukken zijn soms al echt beter dan wat ik zelf op de middelbare school in elkaar heb gezet."